Zet je spieren op de automatische piloot: hoe werkt het spiergeheugen (muscle memory)?

Het woordenboek definieert spiergeheugen(muscle memory) als “het vermogen om een bepaalde beweging te reproduceren zonder bewust na te denken, verworven als gevolg van de frequente herhaling van die beweging”. Met andere woorden: het is een handige manier om je spieren op de automatische piloot te zetten! Je spieren hebben natuurlijk zelf geen hersenen, maar je hersenen hebben wél geleerd om snel een beroep te doen op deze spieren om bepaalde taken zo snel en efficiënt mogelijk te laten verlopen.  Hoe vaker je deze taken uitvoert, hoe minder lastig je hersenen het vinden om de taak uit te voeren, hoe meer automatisch het wordt. Zie het als een soort cache op je computer, maar dan in je hoofd. Hoe werkt muscle memory precies?

Gamen

Denk aan de eerste keer dat je een videogame speelde. In het begin was je waarschijnlijk enorm onhandig omdat je moest leren hoe de besturing werkt, zoals leren:

  • Naar zowel links als rechts kijken
  • Je pistool oppakken
  • Springen en rollen
  • Bewegen, ontwijken van vijanden
  • Aanvallen, verdedigen

Na slechts een paar uur spelen spelen, begint je spiergeheugen zich echter te ontwikkelen. Na een paar dagen of weken lijken zelfs onderstaande handelingen opeens moeiteloos te verlopen:

  • Versla een eindbaas door een combinatie van rollen, aanvallen, verdedigen
  • Zorg dat je aan de andere kant van het kasteel terechtkomt door onderweg alle vijanden uit te schakelen en zoveel mogelijk voorwerpen op te pakken

Spiergeheugen is natuurlijk niet alleen van toepassing op het spelen van videogames. Het helpt ons met allerlei dingen: autorijden, groenten snijden, muziekinstrumenten spelen, sporten, oftewel handelingen die veel aandacht, beweging en focus vereisen.

Dit is hoe muscle memory werkt

Wanneer je voor het eerst een beweging uitvoert (of dat nu een dansbeweging, fitnessbeweging of yogapose is), kan dit een beetje onhandig aanvoelen. Je moet nadenken over wat je doet en moet luisteren naar wat jouw coach of instructeur je vertelt om de beweging correct uit te voeren.

Na voldoende oefening begint de beweging echter makkelijker te worden. Je hoeven veel minder na te denken over wat je doet, je doet het gewoon. Dit gebeurt niet alleen omdat je hebben gewerkt aan kracht, uithoudingsvermogen en flexibiliteit, maar ook omdat je meer lichaamsbewustzijn, motorische controle en neuromusculaire efficiëntie hebt gekregen.

Muscle memory oftewel spiergeheugen is een proces van het reorganiseren en als het ware ‘ herbedraden’  van onze zenuwen om de verbinding tussen hersenen en lichaam sterker, sneller en nauwkeuriger te maken. Wanneer we een nieuwe beweging steeds opnieuw beoefenen, graven we als het ware een nieuwe weg binnen ons centrale zenuwstelsel. Dit maakt het makkelijker voor onze hersenen om ons lichaam te vertellen wat we de volgende keer moeten doen. In nerd terminologie heet dit neuroplasticiteit, oftewel het vermogen van ons centrale zenuwstelsel om zich te hervormen op basis van de eisen die we aan onze hersenen en ons lichaam stellen. Wist jij dat trainen dus letterlijk de vorm en kracht van je zenuwen en hersenen kan veranderen?

Muscle memory en fitness

Wanneer je in onze studio traint en vooruitgang boekt doordat je steeds zwaardere gewichten kunt tillen bij de oefeningen, worden nieuwe celkernen aan je spiercellen toegevoegd. In tegenstelling tot veel andere soorten cellen hebben spiercellen niet slechts één enkele kern, maar zullen er door training meer kernen aan elke spiercel worden toegevoegd, waardoor de spier groter en sterker wordt.

Onderzoeken hebben aangetoond dat het aantal kernen in spiercellen één van de belangrijkste factoren is die de spieromvang bepalen. De vraag is dan ook wat er gebeurt als je voor langere tijd stopt met het trainen van je spieren.

Verlies je uiteindelijk de nieuwe kernen die je ontwikkeld hebt toen je ze in eerste instantie trainde?

Jarenlang werd algemeen gedacht dat dit het geval was, via een proces dat bekend staat als apoptose, maar recent onderzoek heeft aangetoond dat deze nieuwe kernen nooit echt verloren gaan. Yes, je leest het goed: als je aan krachttraining doet, verander je permanent de fysiologie van je spiercellen, ook als je daarna voor langere tijd zou stoppen met trainen.

Laten we het dus eens hebben over het scenario waarin je een tijdje zou stoppen met sporten. Ja, je spieren zullen krimpen en je zal kracht verliezen, maar het aantal extra kernen in je spiercellen die het gevolg zijn van het harde werk dat je hebt verricht blijft onveranderd. Dit betekent dat wanneer je uiteindelijk terugkeert naar de sportschool, je de stap om extra kernen te ontwikkelen voordat je vooruitgang ziet kunt overslaan. Deze zijn er namelijk al (nog steeds), klaar om eiwitten te gaan synthetiseren waardoor je spieren groter en sterker worden en weer sneller op niveau bent. Dus: mocht je ooit een break nemen van het sporten, de maandenlange of zelfs jarenlange training die vooraf is gegaan aan zo’n break, is nooit, maar dan ook nooit helemaal voor niets! Toch liever onze hulp? Je weet ons te vinden!