De zin en onzin van een koolhydraat arm dieet

We hebben zo’n beetje elke dieethype wel gehad. Je schrapte vet of dronk alleen sherry. Je at niets anders dan droog brood of je deed je boterham juist in de ban. Tegenwoordig worden koolhydraten als de grote boosdoeners van overgewicht gezien en gaat iedereen dus voor een koolhydraat arm dieet. Schrap ze uit je menu en je wordt blijvend slank, dat is wat de dieetgoeroes je beloven. Maar is het ook zo?

Wat zijn Koolhydraten?

Koolhydraten zijn macronutriënten, net als vetten en eiwitten. Ze worden ook wel suikers genoemd. Je vindt ze in brood, pasta, rijst en aardappelen, maar ook in snoepgoed, koek en ijs. Fruit is ook een belangrijke bron van koolhydraten.

Waarom word je dik van koolhydraten?

Koolhydraten worden nadat je ze gegeten hebt in je lichaam afgebroken tot glucose, dat in je bloed opgenomen kan worden voor transport naar je organen. Daarbij maak je ook insuline aan, een hormoon dat ervoor zorgt dat je organen de energie van de koolhydraten goed op kunnen nemen. Zo verdwijnen de suikers langzaamaan weer uit je bloed. Eet je meer suikers dan je nodig hebt, dan wordt het overschot opgeslagen als vet.

Wat gebeurt er als je koolhydraatarm eet?

Heel kort gezegd: je heb geen overschot aan suiker, dus ook geen vetopslag. Ideaal, zou je zeggen, maar zo eenvoudig is het niet. Als je in plaats van koolhydraten meer vetten en eiwitten eet dan je verbrandt, dan zet je die ook om in vet. Uiteindelijk val je alleen af als je minder eet dan je verbruikt. Ongeacht of het koolhydraten, eiwitten of vetten zijn.

Maar de buurvrouw is heel veel afgevallen door koolhydraatarm te eten

Je buurvrouw valt in de eerste week veel af vanwege vochtverlies. De suikervoorraad in haar spieren bindt vocht, dat vrijkomt op het moment dat ze die suikervoorraad gebruikt door een tekort aan suiker in haar bloed (omdat ze geen suikers meer eet). Daarna verliest ze gewicht omdat ze koek, snoep, taart, ijs, kant en klaar producten en frisdrank laat staan, omdat die boordevol koolhydraten zitten. Logisch dat je dan afvalt.

Dus ik kan gewoon koolhydraten blijven eten als ik wil afvallen?

Ja, maar wel de goede. Er is niets mis met zilvervliesrijst, een volkoren boterham, havermout of wat fruit. Ik adviseer om altijd zo’n 40% van de voeding uit koolhydraten te laten bestaan. Ik bedoel dan uiteraard de langzame en gezonde koolhydraten, niet de toegevoegde en geraffineerde suikers in koek en snoep. Koolhydraten zorgen ervoor dat je energieniveau op peil blijft. Dat is handig als je wilt sporten, werken of studeren. Bovendien wordt het lastig om voldoende vitaminen, mineralen en vezels binnen te krijgen als je geen koolhydraten meer eet. Daar voel je je niet prettig bij. De verleiding om dan naar een Snickers te grijpen om je beter te voelen is groot. En dan ben je al snel weer terug bij af.

Doe maar normaal

Koolhydraatarm eten is voor de meesten een ‘dieet’, omdat het nogal afwijkt van ons gebruikelijke eetpatroon. De kans is groot dat je na je dieet weer terugvalt in je oude eetpatroon, waarvan je destijds dik(ker) geworden bent. Dus zoek een eetpatroon dat bij je past. Met wat minder koolhydraten in de vorm van geraffineerde suikers en witte granen. Die zijn voor niemand gezond. Combineer goede koolhydraten met voldoende eiwitten, vetten, vezels en sport en dan ben je prima op weg om op een duurzame manier gewicht te verliezen.

Met andere woorden: gebruik je hersens. Die hebben overigens ook koolhydraten nodig om te functioneren.